ఆ భోగి మంట వెలుగులో మారిపోయిన మన బాల్యం…
చిన్నప్పుడు ఉదయం నాలుగు గంటలకే లేచి, చల్లని గాలిలో వణకుతూ, ముత్తాత అమ్మ చేతిలో చెంబు పట్టుకుని భోగి మంటల దగ్గరకు పరిగెత్తిన రోజులు గుర్తున్నాయా? ఆ మంటల వెలుగులో అమ్మమ్మ ముఖం మీద కనిపించిన సంతోషం, పాత బట్టలు మంటల్లోకి వేసేటప్పుడు “పాతది పోయింది, కొత్తది వస్తుంది” అని చెప్పిన మాటలు… ఇవన్నీ సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి యొక్క అమూల్యమైన భాగాలు.
2026 సంక్రాంతి రానే రాగా, మన హృదయాల్లో ఆ బాల్య జ్ఞాపకాలు మళ్ళీ తాజాగా లేస్తున్నాయి. ఈ రోజు, మన తెలుగు సంస్కృతి యొక్క గొప్పతనం, భోగి పండుగ 2026 యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి మన హృదయాల భాషలో మాట్లాడుకుందాం.
సంక్రాంతి అంటే కేవలం పండుగ కాదు – ఇది మన గుర్తింపు
సంక్రాంతి మూడు రోజుల పండుగ. కానీ ఇది కేవలం సెలవుదినాలు కాదు. సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి యొక్క అసలైన రూపం ఈ మూడు రోజుల్లో దాగి ఉంటుంది. ప్రతి రోజుకీ ఒక అర్థం, ప్రతి ఆచారానికీ ఒక తత్వం.
భోగి పండుగ: పాత బాధలను కాల్చేసే రోజు
భోగి పండుగ 2026 జనవరి 13న వస్తుంది. ఈ రోజు మన తెలుగు ఇళ్లల్లో ఒక వింత శక్తి నిండి ఉంటుంది. ఉదయం చీకటిలోనే భోగి మంట వెలిగిస్తారు.
నాకు గుర్తుంది, మా అమ్మమ్మ ఎలా పాత చీరెలు, పాడైపోయిన వస్తువులు సేకరించేది. “బాబూ, ఈ పాత వస్తువులతో పాటు మన బాధలు, దుఃఖాలు కూడా ఈ మంటల్లో కాలిపోవాలి” అని చెప్పేది. ఆ మాటల్లో ఎంతో తత్వం ఉంది కదా!
భోగి మంట వెలిగించే విధానం:
సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి ప్రకారం భోగి మంట కేవలం చెత్తను కాల్చడం కాదు:
- ఉదయం 4 నుండి 6 గంటల మధ్య మంట వెలిగించాలి
- ఇంటి ముందు ఆవరణలో మంట పెట్టి, కుటుంబసభ్యులందరూ చుట్టూ గుమిగూడాలి
- పాత బట్టలు, వాడని వస్తువులు మంటల్లో వేస్తూ “పాతది పోయింది, కొత్తది రావాలి” అని ప్రార్థించాలి
- పిల్లలకు కొత్త బట్టలు తొడిగించి, మంటల చుట్టూ నాట్యం చేయిస్తారు
- తాతామ్మలు రేగి పండ్లు, ఖర్జూరం పిల్లలకు పంచుతారు
ఆ మంట వెలుగులో కుటుంబమంతా కలిసి నిలబడటం – ఇది సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి యొక్క కుటుంబ ఐక్యతను సూచిస్తుంది.
సంక్రాంతి రోజు: రంగుల పండుగ
భోగి తర్వాత వచ్చే రోజే మకర సంక్రాంతి. ఈ రోజు మన ఇళ్లు, పొలాలు రంగులతో నిండిపోతాయి.
ముగ్గులు – మన ఇంటి ముందు వేసే కళాఖండాలు
ఉదయాన్నే లేచి, ఇల్లు ముందు నేల ఊడ్చి, తెల్లని గోరింటతో ముగ్గులు వేయడం. సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతిలో ముగ్గులకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
నా అమ్మ ముగ్గు వేసేటప్పుడు చెప్పేది – “బాబూ, ఈ ముగ్గులో ప్రతి చుక్క సంపద, సుఖాల కోసం పెట్టేది. సూర్యుడు మన ఇల్లు వైపు చూసి నవ్వాలి.”
ముగ్గు వేసే పద్ధతులు:
- గోరింట ముగ్గు: తెల్లని గోరింటతో పెద్ద ముగ్గులు వేస్తారు
- రంగుల ముగ్గు: ఎరుపు, పసుపు, నీలం రంగులతో అందమైన డిజైన్లు
- పువ్వుల ముగ్గు: తాజా పూలతో తయారు చేసే అందమైన ముగ్గులు
రంగవల్లి కార్నర్ – బోమ్మల ప్రదర్శన
ఇంట్లో ఒక మూలన రంగవల్లి వేస్తారు. మట్టి బొమ్మలు, కొత్త బట్టలు ధరించిన బొమ్మలు అమర్చుతారు. పిల్లలకు ఇది స్వర్గం లాంటిది!
పోంగలి పాత్ర – సంపద యొక్క చిహ్నం
కొత్త కుండలో పాలు, బెల్లం, బియ్యం వేసి పోంగలి వండటం. పొంగినప్పుడు “పోంగలో పోంగలి” అని అందరూ కలిసి కేక ఒడ్డటం – ఈ దృశ్యం సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి యొక్క సారాంశం.
కనుమ రోజు – పశువుల పండుగ
మూడవ రోజు కనుమ. ఈ రోజు పశువులకు అంకితం. మన తెలుగు సంస్కృతిలో పశువుల పట్ల ఉన్న గౌరవం ఈ రోజు కనిపిస్తుంది.
గోవులకు స్నానం చేయించి, కొమ్ములకు రంగులు పూసి, పూల దండలు వేస్తారు. “అమ్మా, ఆవులు మనకు పాలు ఇస్తాయి, ఎద్దులు మన పొలాల్లో పని చేస్తాయి, వాటిని గౌరవించాలి” అని మా తాత చెప్పిన మాటలు నేటికీ మనసులో మెదులుతూనే ఉన్నాయి.
సంక్రాంతి ప్రత్యేక వంటలు – రుచుల సంబరం
సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతిలో ఆహారానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
తప్పనిసరి వంటకాలు:
పొట్టు అరటి పొంగలి: పాలు, బెల్లం, ఎండుద్రాక్ష, జీడిపప్పు వేసి చేసే ఈ పొంగలి రుచి అమోఘం.
సర్కరపొంగలి: అరటిపండు, కొబ్బరి కలిపిన మధురమైన పొంగలి.
అప్పదాలు: సన్నగా చేసిన పప్పు పాపడ్లు – ఇవి లేకుండా సంక్రాంతి సరిగ్గా ఉండదు.
పులిహోర: మంచి నిమ్మరసం, వేరుశనగ వేసిన పులిహోర.
అరిసెలు: ముత్యాలు వెన్నెలలా తళతళ మెరిసే తీపి అరిసెలు.
నా అమ్మ, మావిట్టి నూనెలో అరిసెలు వేయించేటప్పుడు వచ్చే వాసన ఇంకా గుర్తుంది. ఆ వాసనే మా ఇంటిని స్వర్గంలా మార్చేది.
సంక్రాంతి ఆటలు – పిల్లల ఆనందం
గోబి ఆట
పొలంలో దూది పూలు ఏరి, రెండు జట్లుగా విభజించి ఆడే ఆట. ఈ ఆటలో పరుగులు, ఆనందం, స్నేహం అన్నీ ఉంటాయి.
కోడిపందాలు
భోగి పండుగ 2026 నుండి సంక్రాంతి వరకు పందాలు జరుగుతాయి. కోళ్లకు శిక్షణ ఇచ్చి, ఊళ్ళో గొప్ప పందాలు నిర్వహిస్తారు. ఇప్పుడు ఈ సంప్రదాయం తగ్గిపోతోంది కానీ, కొన్ని గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది.
హరిదాసు
సంక్రాంతి సమయంలో హరిదాసుగా వచ్చే వారు భగవంతుని గుణగణాలు చెప్తారు. వారికి బియ్యం, బట్టలు దానం చేస్తారు.
సంక్రాంతి 2026: మన బాధ్యత
సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి అందమైనది. కానీ నేటి తరానికి ఈ సంప్రదాయాలు తెలియడం లేదు. 2026 సంక్రాంతిని మనం ఎలా జరుపుకోవాలి?
మన బాలలకు నేర్పించాల్సినవి:
- భోగి మంట ప్రాముఖ్యత: కేవలం పాత వస్తువులు కాల్చడం కాదు, పాత కోపం, ద్వేషాలు వదిలేసే తత్వం నేర్పించాలి
- ముగ్గు వేయడం: చిన్నప్పటి నుండి పిల్లలకు ముగ్గులు నేర్పించాలి – ఇది కళ మాత్రమే కాదు, మన సంస్కృతి
- పోంగలి వండటం: కుటుంబమంతా కలిసి వంట చేయడం వల్ల ఐక్యత పెరుగుతుంది
- పశువుల పట్ల గౌరవం: ప్రకృతిని, జంతువులను గౌరవించడం మన సంస్కృతి యొక్క ముఖ్య భాగం
- పెద్దలను గౌరవించడం: సంక్రాంతి రోజు పెద్దల పాదాలు కడగడం, దీవెనలు తీసుకోవడం
ఆధునిక జీవితంలో సంక్రాంతి
నగరాల్లో అపార్ట్మెంట్లలో ఉంటున్నాం. భోగి మంట పెట్టడానికి స్థలం లేదు. కానీ సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి యొక్క ఆత్మను మనం కాపాడవచ్చు:
- బాల్కనీలో చిన్న మట్టి దీపం వెలిగించి ప్రార్థన చేయవచ్చు
- ఇంట్లో ముగ్గులు వేయవచ్చు
- పిల్లలతో కలిసి సాంప్రదాయ వంటలు చేయవచ్చు
- వృద్ధాశ్రమాలకు వెళ్ళి, పెద్దలకు కొత్త బట్టలు, ఆహారం పంచవచ్చు
- దూరంగా ఉన్న కుటుంబ సభ్యులతో వీడియో కాల్ చేసి శుభాకాంక్షలు తెలియజేయవచ్చు
సంక్రాంతి యొక్క ఆధ్యాత్మిక కోణం
భోగి పండుగ 2026 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఈ ఉత్సవం కేవలం బాహ్యంగా మాత్రమే కాదు, అంతరంగికంగా కూడా ముఖ్యమైనది.
సంక్రాంతి మనకు నేర్పించేది:
పాతదాన్ని వదిలించుకోవడం: భోగి మంటతో మన మనసులోని నిరాశ, కోపం, అసూయ కాల్చివేయాలి
కొత్తదానికి స్వాగతం: సంక్రాంతి నుండి సూర్యుడు ఉత్తరాయణంలోకి వస్తాడు – ఇది కొత్త ఆశలకు సంకేతం
కృతజ్ఞత: పంటలు ఇచ్చిన ప్రకృతికి, సహాయం చేసిన పశువులకు కృతజ్ఞతలు
సమానత్వం: ధనవంతుడు, పేదవాడు అందరూ ఒకేలా సంక్రాంతి జరుపుకుంటారు
మన చేతుల్లో ఉన్న బాధ్యత
సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి ఇప్పుడు మన చేతుల్లో ఉంది. మనం దీన్ని తరతరాలకు అందించాలి.
నాకు గుర్తుంది, మా అమ్మమ్మ చివరి సంక్రాంతి. ఆమె నన్ను పిలిచి చెప్పింది – “బాబూ, ఈ పండుగలు మనం సంపాదించిన డబ్బుతో జరుపుకునేవి కాదు. మన హృదయంలో ఉన్న ప్రేమ, మన సంస్కృతి పట్ల ఉన్న గౌరవంతో జరుపుకునేవి. నువ్వు ఎక్కడ ఉన్నా, ఎంత పెద్ద అయినా, ఈ మాటలు మర్చిపోకు.”
ఆ మాటలే ఇప్పుడు మనందరికీ వర్తిస్తాయి.
సంక్రాంతి 2026: మన సంకల్పం
ఈ భోగి పండుగ 2026 రాగానే, మనం ఈ విషయాలు గుర్తుంచుకుందాం:
- మన పిల్లలకు తెలుగు సంస్కృతి నేర్పించడం
- సాంప్రదాయ ఆచారాలను కొనసాగించడం
- పేదవారికి, అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం
- కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం
- ప్రకృతిని, పశువులను గౌరవించడం
ముగింపు: మన హృదయంలో సంక్రాంతి
భోగి మంటలు ఆగిపోయినా, పొంగలి చల్లారిపోయినా, సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి మన హృదయాల్లో ఎప్పటికీ వెలుగుతూ ఉండాలి.
ప్రతి సంక్రాంతీ:
- మన తెలుగుదనాన్ని గుర్తుచేస్తుంది
- కుటుంబ ఐక్యతను పెంచుతుంది
- మన సంస్కృతి యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటుతుంది
2026 సంక్రాంతి ఈ నెల 13న వస్తుంది. మనం మన పిల్లలతో, కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి, పాత జ్ఞాపకాలను తాజా చేసుకుందాం. భోగి మంటల వెలుగులో మన బాల్యాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకుందాం. మన తెలుగు సంస్కృతి యొక్క గొప్పతనాన్ని తరతరాలకు అందిద్దాం.
ఎందుకంటే, సంక్రాంతి తెలుగు సంస్కృతి కేవలం ఒక పండుగ కాదు – ఇది మన గుర్తింపు, మన గర్వం, మన వారసత్వం.
పొంగలో పోంగలి! శుభ సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు!
గమనిక: భోగి పండుగ 2026 జనవరి 13న, మకర సంక్రాంతి జనవరి 14న, కనుమ జనవరి 15న జరుగుతాయి. మీ కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఈ మూడు రోజులు మన తెలుగు సంస్కృతి యొక్క అందాన్ని ఆస్వాదించండి.
Leave a Comment